TRẺ 21 THÁNG TUỔI ĐÃ CÓ THỂ CHẨN ĐOÁN BÀN CHÂN BẸT CHƯA?

Trẻ 21 tháng tuổi có phải đã bị bàn chân bẹt?

Bàn chân phẳng ở trẻ nhỏ là vấn đề khiến nhiều cha mẹ lo lắng, đặc biệt khi quan sát thấy lòng bàn chân của con gần như áp sát mặt đất khi đứng. Tuy nhiên, ở trẻ 21 tháng tuổi, hình ảnh này thường chưa đủ để kết luận trẻ mắc bàn chân bẹt bệnh lý.

Trong những năm đầu đời, bàn chân của trẻ có nhiều đặc điểm khác với bàn chân người trưởng thành. Vòm dọc phía trong chưa phát triển hoàn chỉnh, trong khi lớp mô mỡ dưới lòng bàn chân còn tương đối dày. Các cơ, dây chằng và cấu trúc xương cũng đang tiếp tục hoàn thiện. Vì vậy, khi trẻ đứng, lòng bàn chân có thể trông khá phẳng và đây có thể là một phần bình thường của quá trình phát triển.

Do đó, cha mẹ không nên chỉ dựa vào dấu chân, hình dạng lòng bàn chân hoặc việc bàn chân tiếp xúc nhiều với mặt đất để tự chẩn đoán bàn chân bẹt cho trẻ.

Vòm bàn chân hình thành như thế nào ở trẻ?

Sự phát triển của vòm bàn chân diễn ra dần dần trong quá trình trẻ lớn lên. Ở giai đoạn sơ sinh và những năm đầu đời, vòm chân thường chưa biểu hiện rõ. Khi trẻ phát triển hệ cơ xương và bắt đầu vận động linh hoạt hơn, hình dạng bàn chân cũng có những thay đổi tương ứng.

Khoảng từ 2 đến 3 tuổi trở đi, vòm bàn chân thường bắt đầu thể hiện rõ hơn ở nhiều trẻ. Tuy nhiên, thời điểm hình thành vòm không hoàn toàn giống nhau giữa các trẻ. Một số trẻ có vòm chân xuất hiện sớm, trong khi những trẻ khác cần thêm thời gian.

Vì vậy, 21 tháng tuổi vẫn là giai đoạn tương đối sớm để đánh giá liệu hình dạng bàn chân phẳng hiện tại có phải là một tình trạng cần điều trị hay chỉ là đặc điểm sinh lý trong quá trình phát triển.

Có thể kiểm tra trẻ 21 tháng tuổi không?

Mặc dù chưa phải thời điểm lý tưởng để kết luận bàn chân bẹt dựa trên hình thái vòm chân, trẻ 21 tháng tuổi vẫn có thể được bác sĩ kiểm tra nếu cha mẹ nhận thấy dấu hiệu bất thường.

Việc thăm khám ở độ tuổi này có mục đích chủ yếu là đánh giá tổng thể cấu trúc và chức năng bàn chân, chứ không nhất thiết nhằm đưa ra kết luận cuối cùng về bàn chân bẹt. Bác sĩ có thể quan sát dáng đứng, dáng đi, vị trí gót chân, sự cân đối giữa hai bên và khả năng vận động của trẻ.

Đặc biệt, nếu bàn chân của trẻ có hình dạng bất thường rõ, cứng, ít linh hoạt, hai bên không cân xứng hoặc trẻ có biểu hiện đau, cha mẹ không nên chờ đến một độ tuổi nhất định mới đưa trẻ đi kiểm tra. Những dấu hiệu này có thể cần được đánh giá sớm để loại trừ các bất thường về cấu trúc.

Những dấu hiệu cha mẹ nên theo dõi

Ở trẻ 21 tháng tuổi, cha mẹ có thể quan sát một số biểu hiện trong sinh hoạt hằng ngày như:

• Trẻ thường xuyên đau hoặc khó chịu khi đứng, đi lại.

• Trẻ không muốn đi bộ hoặc nhanh mệt khi vận động.

• Dáng đi có sự lệch rõ rệt hoặc hai bàn chân có biểu hiện khác nhau.

• Gót chân lệch bất thường khi trẻ đứng.

• Trẻ thường xuyên vấp ngã hoặc gặp khó khăn rõ rệt trong việc giữ thăng bằng.

• Một bàn chân có hình dạng khác biệt đáng kể so với bên còn lại.

• Bàn chân có vẻ cứng và hình dạng không thay đổi khi trẻ thay đổi tư thế.

Nếu không có những biểu hiện trên, việc lòng bàn chân của trẻ trông phẳng ở tuổi 21 tháng thường chưa phải lý do để cha mẹ quá lo lắng.

Có cần dùng lót giày hoặc điều trị ngay không?

Không phải trẻ có lòng bàn chân phẳng đều cần sử dụng dụng cụ chỉnh hình hoặc thực hiện các biện pháp điều trị. Đặc biệt ở trẻ nhỏ, việc tự ý sử dụng lót giày nhằm “tạo vòm” khi chưa có đánh giá chuyên môn có thể không cần thiết.

Cha mẹ nên ưu tiên cho trẻ vận động phù hợp với lứa tuổi, sử dụng giày dép vừa vặn và tạo điều kiện để trẻ phát triển các kỹ năng vận động tự nhiên. Khi có dấu hiệu bất thường hoặc triệu chứng rõ, bác sĩ sẽ quyết định trẻ có cần theo dõi, tập phục hồi chức năng hay sử dụng phương pháp hỗ trợ nào hay không.

Khi nào nên đưa trẻ đi khám?

Nếu trẻ 21 tháng tuổi chỉ có bàn chân trông phẳng nhưng vẫn đi lại, chạy chơi phù hợp với lứa tuổi và không có biểu hiện đau hay bất thường khác, cha mẹ có thể tiếp tục theo dõi quá trình phát triển.

Ngược lại, nếu trẻ đau, hạn chế vận động, bàn chân cứng, biến dạng rõ hoặc có sự bất thường giữa hai bên, nên đưa trẻ đi khám sớm. Khi trẻ lớn hơn và vòm bàn chân phát triển rõ hơn, việc đánh giá hình thái và chức năng cũng sẽ có giá trị hơn trong xác định bàn chân bẹt.

Nhìn chung, ở trẻ 21 tháng tuổi, bàn chân phẳng thường chưa đủ cơ sở để kết luận bàn chân bẹt bệnh lý. Điều quan trọng là theo dõi sự phát triển tự nhiên của bàn chân, chú ý các dấu hiệu bất thường và thăm khám khi cần thiết thay vì tự chẩn đoán hoặc can thiệp quá sớm.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng giày chống bẹt chân tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.

Bàn chân bẹt ở trẻ có phải lúc nào cũng bất thường?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc phía trong bàn chân thấp hoặc khó nhận thấy khi trẻ đứng. Tuy nhiên, ở trẻ sơ sinh và những năm đầu đời, bàn chân phẳng thường là một phần của quá trình phát triển tự nhiên. Lớp mô mềm dưới lòng bàn chân còn dày, trong khi xương, cơ, gân và dây chằng chưa hoàn thiện nên vòm chân có thể chưa hiện rõ.

Vì vậy, cha mẹ không nên chỉ nhìn vào hình dạng lòng bàn chân để kết luận trẻ mắc bàn chân bẹt bệnh lý. Quan trọng hơn là theo dõi khả năng vận động, dáng đi, mức độ cân bằng và những biểu hiện như đau hoặc mỏi chân. Nếu trẻ vẫn đi lại, chạy nhảy bình thường và không có triệu chứng, bàn chân phẳng thường có thể được tiếp tục theo dõi.

Kiểm tra dấu chân bằng giấy

Một cách đơn giản để quan sát bàn chân tại nhà là tạo dấu chân trên giấy. Cha mẹ chuẩn bị một tờ giấy trắng hoặc bề mặt phẳng sạch có thể lưu lại dấu chân. Làm ẩm nhẹ lòng bàn chân của trẻ bằng nước rồi cho trẻ đứng tự nhiên bằng cả hai chân trên bề mặt đã chuẩn bị.

Cần đảm bảo trẻ không nhón chân, không cố gồng bàn chân và không dồn trọng lượng quá nhiều sang một bên. Sau khi trẻ bước ra, quan sát phần dấu chân ở giữa bàn chân.

Nếu dấu chân có một khoảng lõm tương đối rõ ở phía trong, điều đó cho thấy vùng vòm vẫn tạo khoảng nâng nhất định. Ngược lại, nếu dấu chân phủ gần như toàn bộ lòng bàn chân, vòm có thể thấp hơn. Tuy nhiên, đây chỉ là cách sàng lọc đơn giản vì kết quả còn phụ thuộc vào tư thế đứng, trọng lượng cơ thể và độ mềm của bàn chân.

Quan sát dấu chân trên nền cát

Khi có điều kiện, cha mẹ có thể quan sát dấu chân của trẻ trên cát ẩm sạch. Cho trẻ đi chân trần với bước tự nhiên, không yêu cầu trẻ thay đổi cách bước. Sau đó xem phần giữa dấu chân có khoảng lõm hay không.

Dấu chân đầy ở vùng vòm trong có thể gợi ý diện tích tiếp xúc với mặt đất lớn hơn. Tuy nhiên, độ ẩm và độ mềm của cát có thể làm thay đổi hình dạng dấu chân. Vì thế, phương pháp này chỉ giúp cha mẹ có thêm thông tin ban đầu chứ không thể dùng để xác định mức độ bàn chân bẹt.

Quan sát vòm chân khi trẻ đứng và nhón gót

Cha mẹ có thể cho trẻ đứng trên nền phẳng rồi quan sát khoảng vòm phía trong. Nếu lòng bàn chân tiếp xúc với mặt sàn nhiều nhưng vẫn có khoảng nâng nhất định, có thể tiếp tục theo dõi.

Một cách khác là quan sát khi trẻ nhón gót. Ở bàn chân bẹt mềm và linh hoạt, vòm có thể xuất hiện rõ hơn khi trẻ nhón chân hoặc khi không chịu trọng lượng. Ngược lại, nếu bàn chân vẫn phẳng, cứng hoặc trẻ cảm thấy đau khi thực hiện động tác, nên cho trẻ được đánh giá chuyên môn.

Không nên dùng tay ép hoặc xoay bàn chân của trẻ để tìm vòm vì có thể gây khó chịu và làm sai lệch quan sát.

Theo dõi hình dạng bàn chân và dáng đi

Ngoài dấu chân, cha mẹ nên quan sát trẻ khi đứng và đi lại. Nhìn từ phía sau có thể nhận thấy gót chân có nghiêng vào trong hay không, hai bên chân có cân đối hay không. Một số trẻ có thể có thay đổi trục cổ chân khi chịu trọng lượng, nhưng dấu hiệu này không đủ để kết luận bàn chân bẹt.

Trong quá trình vận động, cần chú ý nếu trẻ thường xuyên vấp ngã, đi không vững, nhanh mỏi chân, ngại chạy nhảy hoặc gặp khó khăn khi giữ thăng bằng. Trẻ lớn hơn có thể nói rõ cảm giác đau ở lòng bàn chân, gót, cổ chân hoặc đầu gối sau khi vận động.

Nếu trẻ có lòng bàn chân phẳng nhưng vẫn vận động thoải mái, không đau và không hạn chế hoạt động, cha mẹ thường không cần quá lo lắng.

Khi nào cần đưa trẻ đi kiểm tra?

Các cách kiểm tra tại nhà chỉ có giá trị tham khảo và không thay thế đánh giá y khoa. Cha mẹ nên đưa trẻ đi kiểm tra khi xuất hiện đau kéo dài, bàn chân cứng, sưng, biến dạng rõ, bất thường chỉ ở một bên, thường xuyên té ngã hoặc hạn chế vận động.

Khi thăm khám, bác sĩ có thể đánh giá hình dạng và độ linh hoạt của bàn chân, trục chi dưới, biên độ vận động cổ chân, sức mạnh cơ và dáng đi. Trong một số trường hợp đặc biệt, chẩn đoán hình ảnh có thể được sử dụng để tìm nguyên nhân hoặc kiểm tra cấu trúc xương.

Phát hiện dấu chân phẳng không đồng nghĩa trẻ cần điều trị. Điều quan trọng nhất là xác định bàn chân có ảnh hưởng đến chức năng hay không, từ đó lựa chọn theo dõi hoặc can thiệp phù hợp với quá trình phát triển của trẻ.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng giày cho trẻ bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi. Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.

# BÀN CHÂN BẸT Ở TRẺ NHỎ: NHẬN BIẾT SỚM VÀ HƯỚNG XỬ LÝ PHÙ HỢP

Bàn chân bẹt ở trẻ nhỏ là gì?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm phía trong lòng bàn chân thấp, khó quan sát hoặc gần như biến mất khi trẻ đứng chịu trọng lượng. Đây là đặc điểm khá thường gặp ở những năm đầu đời vì hệ xương, cơ, dây chằng và các mô nâng đỡ của trẻ vẫn tiếp tục phát triển. Lớp mô mềm ở gan bàn chân cũng khiến lòng bàn chân trông đầy đặn và phẳng hơn so với người trưởng thành.

Không phải trẻ nào có bàn chân phẳng cũng mắc bệnh lý. Ở nhiều trẻ, vòm bàn chân sẽ dần biểu hiện rõ hơn khi cơ bắp khỏe lên, khả năng kiểm soát tư thế được cải thiện và cấu trúc xương trưởng thành hơn.

Bàn chân bẹt có thể được chia thành dạng linh hoạt và dạng cứng. Với dạng linh hoạt, vòm chân có thể không xuất hiện khi trẻ đứng nhưng hiện rõ hơn khi ngồi hoặc nhấc chân khỏi mặt đất. Trường hợp này thường không gây đau và trẻ vẫn có thể vận động bình thường. Ngược lại, bàn chân bẹt cứng ít thay đổi theo tư thế, có thể đi kèm cứng khớp, đau hoặc hạn chế vận động và cần được đánh giá để tìm nguyên nhân.

Dấu hiệu giúp cha mẹ nhận biết

Khi trẻ đứng, cha mẹ có thể quan sát xem phần lõm phía trong bàn chân có hiện rõ hay không. Nếu gần như toàn bộ lòng bàn chân tiếp xúc với mặt sàn, gót chân nghiêng ra ngoài hoặc bàn chân có xu hướng đổ vào trong, đây là những dấu hiệu gợi ý cần theo dõi.

Dáng đi cũng cung cấp nhiều thông tin. Một số trẻ có thể đi với bàn chân xoay ra ngoài, đầu gối hướng vào trong hoặc cổ chân thay đổi trục khi đứng và di chuyển. Trẻ có thể nhanh mỏi sau khi đi bộ lâu, không muốn chạy nhảy, thường xuyên mất thăng bằng hoặc than đau ở bàn chân, cổ chân và vùng quanh mắt cá.

Cha mẹ có thể tham khảo dấu chân bằng cách làm ướt bàn chân rồi cho trẻ bước lên giấy hoặc nền phẳng. Nếu dấu chân in gần như toàn bộ lòng bàn chân và không có khoảng khuyết tự nhiên ở phía trong, vòm chân có thể thấp. Tuy nhiên, đây chỉ là cách sàng lọc đơn giản, không đủ để xác định trẻ có bàn chân bẹt bệnh lý.

Những nguyên nhân thường gặp

Bàn chân bẹt có thể liên quan đến đặc điểm cấu trúc mang tính gia đình. Trẻ có cha mẹ hoặc người thân sở hữu vòm chân thấp có thể có khả năng xuất hiện đặc điểm tương tự.

Một nguyên nhân khác là dây chằng và mô liên kết quá mềm hoặc lỏng lẻo. Khi khả năng nâng đỡ của các cấu trúc này giảm, vòm bàn chân dễ hạ xuống khi chịu lực. Một số bất thường liên quan đến cơ, thần kinh hoặc mô liên kết cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng bàn chân.

Ngoài ra, chấn thương ở bàn chân hoặc cổ chân, bất thường cấu trúc xương, tình trạng tăng cân quá mức và một số bệnh lý cơ xương có thể làm thay đổi cách bàn chân chịu lực. Chênh lệch đáng kể chiều dài hai chân cũng có thể khiến trẻ hình thành kiểu đứng và đi bù trừ.

Giày dép không vừa chân hoặc hoạt động thể chất quá mức có thể khiến trẻ khó chịu, nhưng không nên mặc định đây là nguyên nhân trực tiếp gây bàn chân bẹt. Việc xác định nguyên nhân cần dựa trên đánh giá tổng thể.

Trẻ bị bàn chân bẹt có bắt buộc điều trị không?

Câu trả lời là không. Nếu trẻ không đau, không hạn chế vận động, dáng đi phù hợp và vẫn phát triển thể chất bình thường, bác sĩ có thể lựa chọn theo dõi thay vì can thiệp ngay.

Điều quan trọng là đánh giá chức năng chứ không chỉ nhìn vào hình dạng. Một bàn chân có vòm thấp nhưng hoạt động tốt có thể không gây vấn đề đáng kể. Ngược lại, bàn chân bẹt kèm đau hoặc biến đổi rõ về dáng đi cần được quan tâm nhiều hơn.

Khi thăm khám, chuyên gia có thể quan sát tư thế đứng, dáng đi, trục chân, khả năng vận động và mức độ linh hoạt của bàn chân. Một số trường hợp đặc biệt có thể cần kiểm tra hình ảnh để đánh giá thêm cấu trúc xương và khớp.

Các phương pháp hỗ trợ không phẫu thuật

Nếu bàn chân bẹt gây triệu chứng, trẻ có thể được chỉ định các biện pháp bảo tồn tùy nguyên nhân. Dụng cụ chỉnh hình có thể hỗ trợ bàn chân trong quá trình đứng và đi lại, giúp kiểm soát tư thế và phân bổ lực thuận lợi hơn. Việc lựa chọn cần dựa trên kích thước, cấu trúc và nhu cầu vận động của từng trẻ.

Vật lý trị liệu cũng có thể được áp dụng nhằm tăng cường cơ bàn chân và cổ chân, cải thiện khả năng giữ thăng bằng, độ linh hoạt và kiểm soát vận động. Các bài tập cần phù hợp với độ tuổi và được thực hiện đúng kỹ thuật.

Cha mẹ không nên tự ý ép vòm bàn chân hoặc cho trẻ tập các bài vận động cường độ cao với mục đích tạo vòm. Mục tiêu hỗ trợ là cải thiện chức năng và sự thoải mái khi vận động, không phải bắt buộc đưa mọi bàn chân về một hình dạng giống nhau.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.

Khi nào cần cân nhắc can thiệp chuyên sâu?

Phẫu thuật chỉ được cân nhắc trong những trường hợp đặc biệt, chẳng hạn bàn chân bẹt cứng, biến dạng đáng kể, gây đau kéo dài, hạn chế vận động hoặc không cải thiện với các biện pháp bảo tồn phù hợp. Đây không phải lựa chọn thông thường đối với trẻ có bàn chân bẹt không triệu chứng.

Cha mẹ nên đưa trẻ đi kiểm tra nếu trẻ thường xuyên đau chân, cổ chân hoặc đầu gối, khó chạy nhảy, dễ ngã, đi lại bất thường, một bên bàn chân biến dạng rõ hoặc tình trạng ngày càng nặng.

Nhận biết sớm không đồng nghĩa với việc phải điều trị ngay. Theo dõi sự phát triển, khuyến khích vận động phù hợp và đánh giá chuyên môn khi xuất hiện dấu hiệu bất thường sẽ giúp trẻ được hỗ trợ đúng lúc, hạn chế can thiệp không cần thiết và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hoàn thiện hệ cơ xương.

Công nghệ vi nhân giống quang tự dưỡng để nâng cao chất lượng cây giống cấy mô

Vi nhân giống, hay còn gọi là nhân giống in vitro, trong nhiều thập niên vẫn được xem là một trong những kỹ thuật hữu hiệu nhất dùng để nhân nhanh các giống cây trồng sạch bệnh đã được tuyển chọn hoặc https://vigen.vn/cuc-mam-xoi-do-xac-phao-cay-mo/ các nguồn gien thực vật quý hiếm. Tuy nhiên phương pháp vi nhân giống truyền thống (conventional micropropagation) vẫn còn gặp một số giới hạn, ví dụ như giá thành cây cấy mô chưa đáp ứng yêu cầu của người trồng trọt do chất lượng và tỷ lệ sống cây cấy mô ở vườn ươm tương đối còn thấp, cũng như tỷ lệ nhiễm nấm khuẩn trong giai đoạn in vitro không nhỏ. Nguyên nhân chính của giới hạn này là do trong vi nhân giống truyền thống, bình nuôi cấy luôn được đậy kín dẫn đến tình trạng thiếu CO2 cần cho quang hợp. Thực vật cấy mô buộc phải sử dụng nguồn carbon hữu cơ đến từ đường, vitamin hay các hợp chất hữu cơ bổ sung vào môi trường làm nguồn cung cấp năng lượng chủ yếu để tăng trưởng. Vì vậy cây cấy mô thiếu khả năng tự dưỡng do bộ máy quang hợp của cây họat động yếu, dẫn đến việc cây cấy mô tăng trưởng chậm ở giai đoạn vườn ươm với tỷ lệ sống không cao và đòi hỏi nhiều công chăm sóc.

Để cải tiến phương pháp vi nhân giống truyền thống đã và đang được phổ biến ở nhiều quốc gia trong đó có Việt Nam, vi nhân giống quang tự dưỡng (photoautotrophic micropropagation) được nghiên cứu khởi đầu từ Đại học Chiba, Nhật Bản, tiếp tục được phát triển trong suốt hai thập niên vừa qua tại nhiều nơi trên thế giới như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Ấn Độ, Mỹ,... Và được biết đến như một trong những công nghệ mới trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao nhằm cải thiện chất lượng của cây cấy mô. Trong vi nhân giống quang tự dưỡng, sự tăng trưởng hay tích lũy các hydratcarbon của cây hoàn toàn phụ thuộc vào khả năng hoạt động của bộ máy quang hợp, nghĩa là từ sự cố định CO2 trong không khí của bình nuôi và sự hấp thu khoáng vô cơ trong môi trường. Do đường, vitamin hay chất điều hòa sinh trưởng thực vật bị loại bỏ khỏi môi trường nuôi cấy, công nghệ này còn được gọi là vi nhân giống không đường (sugar - free micropropagation). Các yếu tố vật lý (ánh sáng, nhiệt độ, ẩm độ, nồng độ CO2 trong bình nuôi cây, tốc độ luân chuyển khí trong và ngoài bình nuôi cây, giá thể thoáng khí) được quan tâm nghiên cứu để cây cấy mô có khả năng quang hợp tốt hơn, tăng trưởng nhanh và khỏe mạnh hơn trong giai đoạn in vitro, dẫn đến tỷ lệ sống của cây cấy mô tăng cao trong giai đoạn ex vitro. Việc loại bỏ đường và các vitamin trong môi trường nuôi cấy sẽ góp phần giảm ô nhiễm môi trường do tỷ lệ nhiễm nấm khuẩn trong quá trình nuôi cấy giảm, đồng thời còn góp phần làm giảm lượng CO2 trong không khí nhờ sự gia tăng hoạt động quang hợp của cây in vitro. Ngoài ra, công nghệ vi nhân giống quang tự dưỡng còn cho phép sử dụng hộp nuôi cấy lớn nên khả năng tự động hoá quá trình nuôi cấy có thể thực hiện được dễ dàng, nhờ đó chi phí sản xuất cây cấy mô giảm và lợi nhuận của nhà sản xuất cây giống bằng con đường nuôi cấy mô sẽ cao hơn.

Xem thêm: https://vigen.vn/dua-dua-cay-mo/

PGS.TS. Nguyễn Văn Uyển, đã giới thiệu công nghệ mới này đến các nhà nghiên cứu nuôi cấy mô tế bào thực vật trong nước từ giữa thập niên 90. Hơn mười năm qua, tại Phòng Công nghệ tế bào thực vật, Viện Sinh học nhiệt đới, PGS.TS. Nguyễn Thị Quỳnh và các cộng sự đã tập trung nghiên cứu ứng dụng vi nhân giống quang tự dưỡng trên nhiều đối tượng cây trồng, bao gồm cây cà phê (Coffea arabusta), hông (Paulownia fortunei), lõi thọ (Gmelina arborea), Neem (Azadirachta indica), tre tầm vông (Thyrsostachys siamensis Gamble), dâu tây (Fragaria x annanasa Duch.), nho không hạt (Vitis vitifera), khoai mỡ (Dioscorea alata), khoai lang (Ipomoea batatas), hoa đồng tiền (Gerbera jamesonii), sa-lem (Limonium sinuatum), lan Dendrobium Burana White, và một số cây thảo dược. Các loại cây này đều đã được chứng minh có khả năng tăng trưởng tốt hơn trên môi trường nuôi cấy không đường, không vitamin trong giai đọan in vitro thông qua phương pháp nuôi cấy trao đổi khí tự nhiên (không khí trao đổi bằng cách khuếch tán qua màng thoáng khí millipore hay màng bằng giấy gắn trên nắp/thành hộp chứa cây) hay bơm khí trực tiếp (không khí được đưa vào hộp nuôi cấy có thể tích lớn nhờ máy bơm khí hay máy nén khí). Sự tăng trưởng (dựa trên chỉ tiêu trọng lượng của cây in vitro gia tăng theo sự gia tăng cường độ ánh sáng, thời gian chiếu sáng, nồng độ CO2 cũng như sự thay đổi giá thể đặc chắc bằng giá thể thoáng khí trong hộp/bình nuôi cây do hoạt động của bộ máy quang hợp được thúc đẩy. https://vigen.vn/ Điều này đã khiến cây in vitro qua nuôi cấy quang tự dưỡng có chất lượng tốt hơn khi nuôi cấy theo kiểu truyền thống (trên môi trường có đường và vitamin), dẫn đến tỷ lệ sống cao hơn khi được đưa ra vườn ươm.